Historia ya Wayahudi huko ujerumani

Historia ya Wayahudi huko Ujerumani inarudi nyuma angalau mwaka 321,  na kuendelea wakati walowezi wa Kiyahudi walianzisha jamii ya Kiyahudi ya Ashkenazi. Jamii ilinusurika kipindi cha utawala cha  Charlemagne, lakini waliteseka  wakati wa Vita vya Msalaba. Mashtaka ya sumu ya kisima wakati wa Kifo Nyeusi (1346-53) yalisababisha mauaji ya Wayahudi wengi wa Ujerumani [4] na wakakimbia kwa idadi kubwa kwenda Poland. Jamii za Wayahudi za miji ya Mainz, Speyer na Minyoo zilikuwa kitovu cha maisha ya Kiyahudi wakati wa enzi za kati. "Huu ulikuwa wakati wa dhahabu kwani maaskofu wa eneo waliwalinda Wayahudi na kusababisha kuongezeka kwa biashara na ustawi." [5]

 

Vita vya Msalaba vya Kwanza vilianza enzi ya mateso kwa Wayahudi huko Ujerumani. [6] Jamii zote, kama zile za Trier, Minyoo, Mainz na Cologne, zilichinjwa. Vita dhidi ya wazushi wa Hussite ikawa ishara ya mateso mapya ya Wayahudi. Mwisho wa karne ya 15 ilikuwa kipindi cha chuki za kidini ambazo ziliwaambia Wayahudi maovu yote yanayowezekana. Ukatili wakati wa Uasi wa Khmelnytsky uliofanywa na Bohossan Khmelnytsky's Cossacks (1648, katika sehemu ya Kiukreni kusini mashariki mwa Poland) uliwafukuza Wayahudi wa Kipolishi kurudi Ujerumani ya magharibi. Kuanzia Agosti hadi Oktoba 1819, mauaji yaliyokuja kujulikana kama ghasia za Hep-Hep yalifanyika kote Ujerumani. Wakati huu, majimbo mengi ya Ujerumani yalinyang'anya Wayahudi haki zao za raia. Kama matokeo, Wayahudi wengi wa Ujerumani walianza kuhama.

 

Kuanzia wakati wa Moses Mendelssohn hadi karne ya 20, jamii polepole ilipata ukombozi, na kisha ikafanikiwa. [7]

 

Mnamo Januari 1933, Wayahudi wapatao 522,000 waliishi Ujerumani. Baada ya Wanazi kuchukua nguvu na kutekeleza itikadi na sera zao za wapinga dini, jamii ya Wayahudi ilizidi kuteswa. Karibu 60% (walio karibu 304,000) walihama wakati wa miaka sita ya kwanza ya udikteta wa Nazi. Mnamo 1933, mateso ya Wayahudi yakawa sera rasmi ya Nazi. Mnamo 1935 na 1936, kasi ya mateso ya wapinga-dini iliongezeka. Mnamo 1936, Wayahudi walipigwa marufuku kutoka kwa kazi zote za kitaalam, ikiwazuia kushiriki katika elimu, siasa, elimu ya juu na tasnia. Schutzstaffel (SS) iliamuru kile kilikuwa usiku wa Novemba 9-10, 1938, inayojulikana kama Usiku wa Kioo Kimevunjika (Kristallnacht). Maduka ya duka ya maduka ya Kiyahudi na ofisi zilivunjwa na kuharibiwa, na masinagogi mengi yaliharibiwa na moto. Ni Wayahudi karibu 214,000 tu waliosalia nchini Ujerumani sahihi (mipaka ya 1937) usiku wa Vita vya Kidunia vya pili.

 

Kuanzia mwishoni mwa 1941, jamii iliyobaki ilifukuzwa kwa utaratibu kwa mageto na mwishowe, kwa kambi za kifo huko Mashariki mwa Ulaya. [8] Mnamo Mei 1943, Ujerumani ilitangazwa judenrein (safi ya Wayahudi; pia judenfrei: huru ya Wayahudi). [8] Kufikia mwisho wa vita, inakadiriwa Wayahudi Wajerumani 160,000 hadi 180,000 walikuwa wameuawa na utawala wa Nazi na washirika wao. [8] Jumla ya Wayahudi milioni sita wa Ulaya waliuawa chini ya uongozi wa Wanazi, katika mauaji ya halaiki ambayo baadaye yalikuja kujulikana kama mauaji ya halaiki.

 

Baada ya vita, jamii ya Wayahudi huko Ujerumani ilianza kukua polepole tena. Kuanzia karibu mwaka wa 1990, kuongezeka kwa ukuaji kulichochewa na uhamiaji kutoka Umoja wa Kisovieti wa zamani, ili kwamba mwanzoni mwa karne ya 21, Ujerumani ilikuwa na jamii pekee ya Wayahudi iliyokua barani Ulaya, [9] na Wayahudi wengi wa Ujerumani walikuwa Warusi- akizungumza. Kufikia mwaka wa 2018, idadi ya Wayahudi wa Ujerumani walikuwa wamefika 116,000, bila kujumuisha washiriki wa Kaya wasio Wayahudi; jumla ya idadi kubwa ya Wayahudi wanaoishi Ujerumani, kutia ndani washiriki wa kaya wasio Wayahudi, walikuwa karibu 225,000. [10]

 

Hivi sasa huko Ujerumani, kukataa mauaji ya Holocaust au kwamba Wayahudi milioni sita waliuawa katika mauaji ya Holocaust (§ 130 StGB) ni kitendo cha jinai; ukiukaji unaweza kuadhibiwa hadi miaka mitano gerezani. [11] Mnamo 2006, kwenye hafla ya Kombe la Dunia lililofanyika nchini Ujerumani, Waziri wa Mambo ya Ndani wa wakati huo wa Ujerumani Wolfgang Schäuble, alihimiza uangalifu dhidi ya msimamo mkali wa kulia, akisema: "Hatutavumilia aina yoyote ya itikadi kali, chuki dhidi ya wageni, au wapinga vita." [12] Licha ya hatua za Ujerumani dhidi ya vikundi hivi na antisemites, visa kadhaa vimetokea katika miaka ya hivi karibuni.

Wayahudi Kuingia Ujerumani

Waya hudi walio hama kutoka Itali ya Rumi  wanahusishwa na Wayahud wa kwanza walio ingia kwenye mipaka ya ujerumani. Haijuilikani hasa ni siku gani ambayo Wayahudi wali wasili rasmi  maeneo ambayo Warumi waliiita Germania Superior, Germania duni, na Magna Germania . Walifurahia uhuru fulani wa raia, lakini walizuiliwa kuhusu usambazaji wa tamaduni zao, utunzaji wa watumwa wasio Wayahudi, na kushika ofisi chini ya serikali.

Wayahudi walikuwa huru kufuata kazi yoyote iliyo wazi kwa Wajerumani asilia na walikuwa wakifanya kilimo, biashara, tasnia, na polepole kukopesha pesa. Masharti haya mwanzoni yaliendelea katika falme za Wajerumani zilizoanzishwa baadaye chini ya Waburundi na Franks, kwani ukanisa ulizidi kukua polepole. Watawala wa Merovingian ambao walifanikiwa kwa ufalme wa Waburundi hawakuwa na ushabiki na hawakuunga mkono sana juhudi za Kanisa kuzuia hadhi ya kijamii na kijamii ya Wayahudi.

 

Kanisa kutumika vibaya kupandikiza chuki dhidi ya Wayahudi.

Charlemagne (800-814) alitumia Kanisa kwa urahisi kwa madhumuni ya kuingiza mshikamano katika sehemu zilizounganishwa kwa uhuru wa ufalme wake, kwa njia yoyote chombo kipofu cha sheria ya kisheria. Aliajiri Wayahudi kwa madhumuni ya kidiplomasia, kwa mfano, kumtuma Myahudi kama mkalimani na kuongoza na ubalozi wake kwa Harun al-Rashid. Walakini, hata wakati huo, mabadiliko ya polepole yalitokea katika maisha ya Wayahudi. Kanisa lilikataza Wakristo kuwa wakopeshaji, kwa hivyo Wayahudi walipata ukiritimba wa malipo ya kukopesha pesa. Amri hii ilisababisha athari tofauti ya watu kwa jumla katika milki ya Frankish (pamoja na Ujerumani) kwa Wayahudi: watu wa Kiyahudi walitafutwa kila mahali, na pia kuepukwa. Utata huu juu ya Wayahudi ulitokea kwa sababu mtaji wao ulikuwa wa lazima, wakati biashara yao ilionekana kuwa mbaya. Mchanganyiko huu wa kushangaza wa hali iliongeza ushawishi wa Kiyahudi na Wayahudi walizunguka nchi kwa uhuru, wakikaa pia katika sehemu za mashariki (Old Saxony na Duchy wa Thuringia). Mbali na Cologne, jamii za mwanzo zilianzishwa Mainz, Worms, Speyer, na Regensburg.

Viongozi wa kanisa waliamasisha chuki juu ya wayahudi

Hadhi ya Wayahudi wa Ujerumani haikubadilika chini ya mrithi wa Charlemagne, Louis the Pious. Wayahudi hawakuzuiliwa katika biashara yao; Walakini, walilipa ushuru wa juu zaidi katika hazina ya serikali kuliko walivyokuwa Wayahudi. Afisa maalum, Judenmeister, aliteuliwa na serikali kulinda marupurupu ya Kiyahudi. Karolingiani wa baadaye, hata hivyo, walifuata mahitaji ya Kanisa zaidi na zaidi. Maaskofu waliendelea kubishana kwenye sinodi za kujumuisha na kutekeleza amri za sheria za kisheria, na matokeo yake ni kwamba watu wengi wa Kikristo waliwaamini wasioamini Wayahudi. Hisia hii, kati ya wakuu na watu, ilichochewa zaidi na mashambulio juu ya usawa wa raia wa Wayahudi. Kuanzia karne ya 10, Wiki Takatifu ilizidi kuwa kipindi cha shughuli za wapinga-dini, lakini watawala wa Saxon hawakuwatendea Wayahudi vibaya, wakilipia ushuru wao tu kwa wafanyabiashara wengine wote. Ingawa Wayahudi huko Ujerumani walikuwa wajinga kama watu wa wakati wao katika masomo ya kilimwengu, wangeweza kusoma na kuelewa sala za Kiebrania na Biblia katika maandishi ya asili. Masomo ya Halakhic yalianza kushamiri karibu 1000.

Mwanaharakati

Wakati huo, Rav Gershom ben Judah alikuwa akifundisha huko Metz na Mainz, akiwakusanya juu yake wanafunzi kutoka mbali na karibu. Anaelezewa katika historia ya Kiyahudi kama kielelezo cha hekima, unyenyekevu, na uchamungu, na alijulikana kwa vizazi vilivyofuata kama "Mwanga wa Uhamisho". [22] Katika kuonyesha jukumu lake katika maendeleo ya kidini ya Wayahudi katika nchi za Ujerumani, The Jewish Encyclopedia (1901-1906) inaunganisha moja kwa moja nguvu kubwa ya kiroho iliyoonyeshwa baadaye na jamii za Kiyahudi katika enzi za Vita vya Msalaba: